Loading...

SAĞLIĞINIZ HAKKINDA

Aort Anevrizmalarının Tedavisinde Açık Cerrahiye Alternatif Yöntem
Anasayfa / Makaleler / Makale Detay
  • Periferik Damar Hastalığı

Periferik Damar Hastalığı
Damar sertliği (ateroskleroz) tüm vücüdumuzdaki  atardamarları ilgilendiren bir patolojidir. Aynı koroner arterlerde olduğu gibi ateroskleroz vücudumuzdaki tüm atardamarların lümenini daraltarak, organlara kan akımını azaltabilir. Bunun sonucu olarak, darlığın şiddetine göre, organın fonksiyonlarında bozulmalar ortaya çıkar.

peripheral vascular disease ile ilgili görsel sonucu

Aterosklerotik Plağın Oluşumu ve Kan Akımını Engellemesi
Ateroskleroz; kalp ve beyin damarları dışında, en fazla bacak damarlarını tutar. Bunun sonucunda yürümekle ortaya çıkan baldır ağrısı en belirgin bulgudur. Bu “periferik damar hastalığı” olarak da adlandırılan, bacak atar damarlarının daralma ve tıkanmasının en önemli belirtisidir. Bacak atar damarlarının tıkayıcı hastalığı (periperik arter hastalığı) olarak da tanımlanabilen bu hastalıkta %95 oranda damar sertliği (ateroskleroz) sorumludur.

peripheral vascular disease ile ilgili görsel sonucu

Damar İçindeki Aterosklerotik  Plak

  • Hastalık; başlangıçta yol yürürken, damarları daralmış olan bacakta ağrı ile kendini gösterir.
  • Periferik arter hastalığı erkeklerde, kadınlardan 5 kat daha fazla görülür. Yaş ilerledikce görülme sıklığı artar.
  • Periferik arter hastalığı bulunanaların %40-50’sine koroner arterlerde, %15’inde ise beyni  besliyen damarlarda (Karotid Arter) darlıklar görülür.

Risk faktörleri:

  • Sigara,
  • Hiperlipidemi,
  • Hipertansiyon,
  • Diyabet ,
  • Genetik ,
  • Obesite,
  • Hiperhomosisteinemi (hem edinsel, hem kalıtsal faktörler sonucu oluşan, damar içinde kan pıhtılaşmasıyla karakterize metabolik hastalık).

Bulgular ve hastalığın seyri:
Hastalığın seyri, tıkanıklığın derecesi ve tıkanıklık bölgesindeki yan dalların (kolletarel) varlığına göre değişiklik gösterir. Özellikle darlığın yavaş geliştiği hastalarda, yeterli kolateral gelişimi olmuşsa, önemli bir yakınmayla karşılaşılmaz. Eğer dalık %90’nın üzerindeyse, yapılan muyenede, o damarla ilgili nabız alınmaz.

leg arterial pulse examination ile ilgili görsel sonucuİlgili resim

Bacak damarlarının nabız kontrolu

peripheral vascular disease ile ilgili görsel sonucuPeriferik arter hastalığının ilk ve en önemli belirtisi ağrıdır. Önceleri yol yürümekle baldırda ortaya çıkan, dinlenmekle geçen ağrı (cladicatio intermittant), hastalık ilerledikçe istirahatte de görülmeye başlar.

Ayaklarda soğukluk, üşüme ve solukluk görülebilen diğer bulgulardır.

Tedavi edilmeyen hastalarda, zaman içinde, dokuların beslenmesinin bozulmasına bağlı yaralar görülebilir. Bu yaralar kolay kolay iyileşmez. Bölge kanlandırılamazsa, özellikle parmaklarda, gangrenler ortaya çıkabilir.

Hastalığın evreleri:

  1. Evre (asemptomatik): Aterosklerotik oluşum başlamıştır. Ancak darlığın şiddetli olmaması nedeniyle, her hangi bir bulgu vermemektedir.
  2. Evre: Yürmekle, hastayı durduran, baldırda ağrı vardır (Cladicatio Intermittant).
  3. Evre: Artık ağrı istranatte de ortaya çıkar.
  4. Evre: Tedavi edilmeyen hastalarda nekroz ve gangren görülür.

leg arterial pulse examination ile ilgili görsel sonucu
Damarlarda tıkanma sonucu ayak parmaklarında  gangren

Tanı yöntemleri:

  1. Tanı için ilk yaklaşım klinik muayene ile sağlanır. Bacakların ve ayakların soluk görünümü, soğukluğu ve nabız yokluğu hekime periferik arter hastalığını düşündürmelidir.
  1. Noninvaziv (travmatik olmayan) tanı yöntemleri:
    1. Ayak bileği ile koldan ölçülen kan basıncı, damar hastalığı hakkında bir bilgi verebilir. Ayak bileği kan basıncı / Kol kan basıncı oranının 0.9’dan küçük olması periferik arter hastalığı şüphesini uyandırmalıdır.
    2. Ultrasonik ses dalgaları esasına dayalı Doppler cihazı ile darlıklar saptanabilir.
  2. İnvaziv tanı yöntemleri:
    1. Digital Substraktion Anjiyografi: Damarın görüntülenebilmesi için kontrast madde verilerek, x ray kullanılarak, filme çekilmesidir.

İlgili resim

  1. MR anjiyo: Damardan verilen ve kan akımını görüntülemeye yardımcı olan konrast madde ile magnetik rezonans (MRI) cihazında yapılan bir incelemedir.
  2. Çok kesitli bilgisayarlı tomografi ile yapılan anjiyografi. Bu tanı metodunda da kan akımını görüntülemek için damardan kontrost madde verilmektedir.

    Periferik arter hastalığının tedavisi:
    Damar sertliğine bağlı tüm hastalıklarda olduğu gibi, periferik arter hastalığı için de koruyucu tedavi önemlidir. Bu bağlamda:
  3. Sigara mutlaka bırakılmalıdır. Sigara içen bir hastada periferik arter hastalığını tedavi etmek ve bu tedaviyi sürdürebilmek olası değildir.
  4. Hipertansiyon, kandaki yüksek yağ ve şeker hastalığı kontrol altına alınmalıdır.

Tedavi üç ana başlık altında incelebilir:

  1. İlaç tedavisi (kan akışkanlığını arttırıcılar, damar genişleticiler).
  2. Periferik arterlere balon ve stent uygukamaları.
  3. Cerrahi tedavi.
   

(0 Yorum)

Yorum Bırakabilirsiniz