Loading...

SAĞLIĞINIZ HAKKINDA

Aort Anevrizmalarının Tedavisinde Açık Cerrahiye Alternatif Yöntem
Anasayfa / Makaleler / Makale Detay
  • Hastanelerde Hastaların Güven İçinde Tedavilerini Nasıl Sağlayabiliriz?

   “Primum Non Necere” (Öncelikle Zarar Verme)
Yüzyıllar önce, hastaların tedavi süreçlerinde zarar görmemeleri için, Hipokrat tarafından konulmuş bu değerli ilkeden zaman zaman sapmalar olduğunu hiç kuşkusuz hepimiz hissediyorduk. Ama bu konuda ilk somut ve ciddi veriyle karşılaşmamız yaklaşık 2500 yıllık bir gecikmeyle gerçekleşti.

1999 yılında Institute of Medicine tarafından Amerika Birleşik Devletleri’nde yapılan bir çalışma, bir anlamda tüm gerçekleri su yüzüne çıkarıyordu. Yayınlanan raporda ABD’de bir yılda 98.000 hastanın tıbbi hatalar nedeniyle kaybedildiği bildiriliyordu. Bu; ABD’de; trafik kazası, meme kanseri ve AIDS nedeniyle ölenlerin toplamına yakın bir rakamdı.

normaly arcus aorta anatomy ile ilgili görsel sonucu

normaly arcus aorta anatomy ile ilgili görsel sonucu

Bu gerçek, hasta  güvenliği konusunda çalışmaların ciddi anlamda ivme kazanmasına neden oldu. Hepimiz tarafından kabul gören tıbbın 3 temel değerinden en önemlisi “insana (hastaya) zarar vermekten kaçınmak” ilkesi önemli bir tehdit altındaydı. (Diğer 2 ilke; yaşamı korumak ve ağrıyı ortadan kaldırmaktır.) Bu amaçla tıbbi otoriteler ve sivil toplum örgütleri geniş kapsamlı çalışmalar başlattılar.
 

Sağlık Hizmetinin Temel İlkeleri :
Günümüzde sağlık hizmetinin nitelikli bir şekilde sunulabilmesi için 6 temel unsuru kapsaması konusunda herhangi bir tereddüt söz konusu değildir. Bu bağlamda hastaya verilen hizmet:

  1. Kanıta dayalı,
  2. Hasta odaklı,
  3. Zamanında ve ulaşılabilir,
  4. Verimli ve etkin,
  5. Eşit dağılmış,
  6. Güvenli olmalıdır.

Hasta Güvenliği İçin Üç Temel Alan :
Bir sağlık kurumundaki 3 temel alandaki nitelikli hizmet  hasta güvenliği sağlamada önemlidir. Bu alanlar; süreç yönetimi, fiziksel olanaklar ve çalışanların nitelikleridir.

Süreç Yönetimi :
Süreç yönetimi sağlıkta akreditasyonun temel taşını oluşturmaktadır. Bayındır Hastaneleri’nin de vermekte olduğu nitelikli sağlık hizmetini akredite eden Joint Commission International (JCI) 2008 yılında, hasta güvenliği sağlamak için 6 süreci ön plana çıkarmış ve bu süreçlerde yapılacak düzeltmelerin doğrudan hasta güvenliğinde iyileşmeye neden olacağını bildirmiştir. Bunlar :

  1. Doğru kimlik tesbiti,
  2. Etkin ve doğru iletişim,
  3. Yüksek riskli ilaçların güvenliği,
  4. Cerrahide; doğru hasta, doğru taraf, doğru işlem,
  5. Enfeksiyon riskinin azaltılması,
  6. Hastaların düşmelere bağlı zarar görme riskinin en aza indirilmesi.

Doğru süreç yönetimi, doğru prosedürlerle ve bunların etkin bir biçimde uygulamasıyla sağlanabilir,

  1. Fiziksel olanaklar :
    Bu kavramdan anlaşılması gereken hastaların tedavi gördüğü alanların fiziksel şartları, cihaz ve çevre güvenliğidir. Hasta güvenliğinin sağlanmasında son derece önemlidir. Tesisin mimarı yapısından başlayarak kullanılan cihazların kalibrasyonuna kadar geniş bir alanı kapsamaktadır.
     
  2. Çalışanların nitelikleri :
    Hasta güvenliğini sağlamada en önemli unsurdur. Siz istediğiniz kadar doğru süreçler tasarlayabilirsiniz. Hatta bunları hatasız ve eksiksiz prosedürler  haline de getirebilirsiniz. Ancak doğru uygulayıcılarınız yoksa tüm bu çaba hiç bir işe yaramayacaktır. Bir binanın tuğlaları ne ise, bir kurumun çalışanları da odur. Ne kadar sağlam tuğla kullanırsanız, o kadar sağlam bina elde edersiniz. Çalışanlarınız ne kadar nitelikli olursa hasta güvenlik programlarına uygulamak da o derecede kolay olacak ve en üst düzeyde sağlanacaktır. Nitelikli çalışana sahip olmanın 3 ayağı mevcuttur.
  • Göreve uygun insan seçimi,
  • Sürekli meslek içi eğitim,
  • Doğru liderlik anlayışı ve yönlendirme.

Bu 3 unsurun doğru olması durumunda çalışanlar yüksek motivasyona sahip olacaklar ve nitelikli hizmet vereceklerdir.

Bir diğer önemli konu da çalışanların niteliklerinin ölçülmesidir. Burada vurgulanması gereken, hiç bir ölçümlemenin cezalandırma amacı taşımadığıdır. Bu kavram liderler tarafından, her fırsatta çalışanlara da aktarılmalıdır.

Kişilerin performansları ölçmek bu değerlendirmenin önemli bir parçasıdır. Bu performans ölçümleri gerçekçi, tarafsız ve somut verilere dayalı olmalıdır.

Hasta Güvenliğini Tehdit  Eden Unsurlar :

 Günümüzde hasta güvenliğini tehdit eden bir çok unsur artık tartışılmaz bir biçimde ortaya konulmuştur. Bunlardan en önemlileri :

  1. Yanlış ve yetersiz dökümantasyon,
  2. Kontrolsüz ilaç uygulamaları,
  3. Hasta bilgilendirme eksiklikleri,
  4. Kurum içi iletişim yetersizliği,
  5. Tıbbi cihaz kalibrasyon hataları,
  6. Uygulamalarda çift kontrol kuralına uyulmaması.

Bu örnekleri daha da çoğaltmak olasıdır. Ancak bunlar, hepimizin rahatlıkla görebildiği, buz dağınının suyun üzerinde kalan kısmıdır. Oysa en az bunlar kadar önemli olan ve önlem almada zorlanacağımız tehlikeler buz dağının su altında kalan kısımında gizlidir. Bunlar ;

  1. Hasta ve yakınlarının hasta güvenliği için tehdit oluşturabilecek talepleri,
  2. Kurumun ticari kaygılarıdır.

Hasta ve Yakınlarının Talepleri, Kurumların Ticari Kaygıları :
Hasta güvenliği konusunda, günümüzde üzerinde fazla durulmayan bu iki kavramın da önemli olduğuna inanıyorum.

Hasta ve yakınlarının bazı talepleriyle, hasta güvenliği arasındaki denge çok hassasdır. Bu nedenle; hasta haklarının doğru bir düşünce tarzı yaklaşım olarak önemsendiği günümüzde, zaman zaman bu taleplerin ciddi boyutta hasta güvenliği sorununa neden olabileceğinin de hatırlanması gerekmektedir. Bilindiği gibi tıbbi süreçler hastanın tedavisinde en önemli alanlardır. Ancak bunun yanında hasta ve yakınları doğal olarak sağlık kurumlarının otelcilik hizmetlerinin de üst düzeyde olmasını arzulamaktadır. Ancak ne yazık ki, bazen bu talepler hastaların tedavi süreçlerini olumsuz etkileyebilecek boyutlara varabilmektedir. Bu bağlamda, konfor sağlamak amacıyla enfeksiyon riski bir kenara  itilebilmekte veya hastanın beslenme disiplini göz ardı edilebilmektedir. Örneğin, halı kaplı ve abartılı mobilyalarla döşenmiş odalar, dışarıdan sağlanan kontrolsuz beslenme olanakları, ya da tedavi süreçlerini en ince ayrıntılarına kadar belgeleyen profesyonel fotografcılar gibi sağlık sektörüne yabancı unsurlar hasta ve yakınlarına bir cazibe olanak sunulabilmektedir.

Bunun yanısıra kurumların ticari kaygılarının da zaman zaman hasta güvenliğini tehdit eden olumsuzluklara dönüştüğünü de unutmamamız gerekiyor. Kurumlar mutlaka hasta haklarına ve taleplerine saygılı olmalıdır. Ancak hasta güvenliğini tehdit edebilecek istekler karşısında da kararlılıkla durabilmelidir.

Doktorlar ve hasta güvenliği :
Bir sağlık kurumunun en önemli yapı taşları doktorlarıdır. Gerek liderlik yapma, gerekse süreçleri planlamada çok önemli roller üstlenirler. Hataları, onarılamaz hasarlara yol açabilir. Doğru hizmetleri ise kurumun hasta güvenliği çıtasını en üst düzeylere taşır.

Bana göre iyi hekim hastanın iyiliğini ve güvenliğini sağlayan en önemli unsurdur. Bir başka deyişle hekim iyi olmazsa hastanın iyiliğinden söz edilmesi olası değildir. İyi hekim kimdir? Yalnızca mesleğinin icaplarının teknik anlamda yerine getirenlere iyi hekim denilebilir mi? Bunun yanında hekimlik sanatında “erdemli” olmanın da vazgeçilmez bir unsur olduğu muhakkaktır. Hekimin erdemli olması; insanları sevmesi, cesur, adil, dürüst, akılcı, uyumlu olması, daima iyiyi araması ve sorumluluğunu bilmesi olarak tanımlanabilir. Bu üstün kişilik özelliklerini mesleğinin gerektirdiği bilgi ve beceriyle birleştiren hekim hasta  güvenliğini en üst düzeyde sağlamış demektir.

(0 Yorum)

Yorum Bırakabilirsiniz